Zoiets doe je niet – over normen en waarden – Column

door Jet van Swieten

Ingebakken normen en waarden, bepaalde leefgewoonten, we laten ze maar moeizaam los. We zijn het nou eenmaal gewend om volgens – meestal ongeschreven – regels te leven. Ze zijn ingegeven door de wetten van het sociaal verband. Hierbij kun je waarden zien als opvattingen over wat we binnen een samenleving of voor onszelf belangrijk vinden. Zorg om het milieu, goed onderwijs, respect voor elkaar en elkaars opvattingen, zorg om elkaar en zorg voor elkaar. Normen kun je zien als opvattingen over gedrag. Ben je beleefd, groet je de mensen op straat, sta je niet met je mobieltje aan je oor terwijl je aan het afrekenen bent… Vul maar aan. Per sociale groep kunnen normen nogal uiteenlopen en soms zelfs dwingend worden opgelegd. Alles wat buiten de groepsnorm valt kan op veroordeling van de groep rekenen. Hoe vaak hoor je niet afkeurend ‘zoiets doe je toch niet’, wanneer iemand in gebreke is gebleven en gedrag vertoont dat ongepast is volgens diezelfde ongeschreven regels. Die woorden appelleren aan het schuld- en schaamtegevoel van de ‘overtreder’. Die heeft iets enorm fout gedaan en zal dat weten ook. Hem wordt vakkundig de maat genomen.  Continue reading “Zoiets doe je niet – over normen en waarden – Column”

Advertenties

Uit het Dagboek van een Onbestorven Weduwe – 212

door Jet van Swieten

Mijn boosheid sijpelt weg. Nee, in een keer verdwijnen doet ze niet. Met het vinden van extra ontspanningsmogelijkheden verlaat ze druppelsgewijs mijn lichaam. Dat is geen onomkeerbaar proces. Wie de trekker overhaalt, vindt vuur en lichtontvlambaarheid. Wat opgestapeld lag, met scherpe vouwen dubbelgeslagen zwaar bovenop mijn maag, blijkt vloeibaar te zijn. Wat een bevrijding dat ze niet langer continu haar aanwezigheid kenbaar maakt en rammelt aan de ramen in een poging binnen te komen.

Continue reading “Uit het Dagboek van een Onbestorven Weduwe – 212”

Vijftien misvattingen over partners van mensen met niet-aangeboren hersenletsel

door Jet van Swieten

Zoals er heel wat misvattingen bestaan over mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en hun onzichtbare beperkingen, bestaan er ook heel wat misvattingen over hun partner. Na een beroerte, maar ook bij een hersenziekte, of na traumatisch hersenletsel, gaat de aandacht vooral uit naar de getroffene. Wanneer de getroffene vanuit het ziekenhuis of na revalidatie weer thuis is, zit de partner vooraan om de eerste signalen van de onzichtbare beperkingen op te vangen. Voor haar kunnen die beperkingen – die zich onder meer kunnen uiten in gedragsveranderingen, onhandigheid, een veranderde seksualiteit, vergeetachtigheid, depressie, apathie en meer – even onbegrijpelijk zijn als voor anderen uit de omgeving van het gezin. Zij moet er een weg in zien te vinden en een brug zien te slaan tussen haar getroffen partner en de omgeving . Dat is niet altijd gemakkelijk. Continue reading “Vijftien misvattingen over partners van mensen met niet-aangeboren hersenletsel”

Beperkt ziekte-inzicht en zelfoverschatting – een paar apart

door Jet van Swieten

Beperkt ziekte-inzicht en zelfoverschatting vormen een paar apart onder de onzichtbare beperkingen als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel. Ze springen niet meteen in het oog maar kunnen flink tegenwerken. Het zijn ingewikkelde beperkingen die moeilijk te herkennen zijn. De getroffene schat niet goed in welke invloed het letsel heeft op zijn functioneren. Daar bovenop komt dat hij niet in staat is goed uit te leggen welke uitwerking zijn beperkingen hebben. Het lukt hem niet zijn grenzen aan te geven en doet zich beter voor dan hij in werkelijkheid is. Continue reading “Beperkt ziekte-inzicht en zelfoverschatting – een paar apart”

Accepteren? Nou nee – Opnieuw leren leven met het avontuur dat NAH heet

door Jet van Swieten

Of het op toeval berust of niet, steeds vaker kom ik artikelen tegen of recensies van boeken die gaan over de verdrietige kant van het leven. Ze gaan over ziekte, verlies en rouw. Ze gaan over de kant van het leven die we allemaal graag zouden willen wegstoppen. We hebben er nooit mee om leren gaan, met de emoties waarmee verlies nou eenmaal gepaard gaat. Dat maakt ons eigenlijk ongeschikt voor rouw. We kunnen het niet handelen en lopen er het liefst voor weg. En dat terwijl partners – mantelzorgers – van iemand die te maken heeft met de beperkingen als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel, er met onze neus bovenop staan en er maar mee moeten zien te leven. Dit geldt uiteraard ook voor mensen van wie de partner op enige andere manier met de neus op het leven en zijn ellende wordt gedrukt. Continue reading “Accepteren? Nou nee – Opnieuw leren leven met het avontuur dat NAH heet”

Hij heeft geluk gehad – kwestie van definitie – Column

door Jet van Swieten

Een van de meest pakkende bemoedigingen die ik – tien jaar nadat mijn partner onzichtbare beperkingen opliep bij niet-aangeboren hersenletsel als gevolg van een herseninfarct – nog altijd ontvang, is met stip: ‘Hij heeft geluk gehad.’ Zeker in de eerste jaren na het infarct kwam dit bij mij nogal kwetsend binnen. De uitspraak toonde feilloos aan hoe weinig inlevingsvermogen en begrip mijn gesprekspartners moesten hebben over niet-aangeboren hersenletsel in het algemeen en over zijn beperkingen in het bijzonder. Het was een teken van ontkenning die in plaats van de bedoelde bemoediging, mij met het gevoel achterliet in de steek gelaten te worden. De uitspraak voelde als een regelrechte dooddoener die liefst meteen moest worden rechtgezet. Maar de gesprekspartner tegenover mij had allang een conclusie getrokken. Daar kon mijn uitleg geen verandering in brengen. Continue reading “Hij heeft geluk gehad – kwestie van definitie – Column”