NAH – wat gebeurt er toch in dat hoofd

door Jet van Swieten

Als je lang met iemand samenleeft, en je bespeurt zo’n grote verandering in vitaliteit en gedrag als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel (NAH), is het niet vreemd als de partner zich soms afvraagt, wat er toch in dat hoofd gebeurt. Ik heb er mijn getroffen partner regelmatig naar gevraagd. Heel graag wil ik weten wat er gebeurt als hij plots getergd uit zijn slof schiet; of als hij na een inspanning te moe is om nog iets te doen; of als hij niet in staat is een gesprek goed af te ronden – of te volgen; of als hij keuzes eindeloos voor zich uit schuift. Het gaat mij daarbij niet zozeer om het fysieke proces – het is fysiek, dat staat vast. Het gaat mij om het directe gevoel dat aanleiding geeft tot het getoonde gedrag. Noem het een stukje inleving. Met enige regelmaat vraag ik het hem. Een antwoord blijft hij mij schuldig. Continue reading “NAH – wat gebeurt er toch in dat hoofd”

Advertenties

Zoiets doe je niet – over normen en waarden – Column

door Jet van Swieten

Ingebakken normen en waarden, bepaalde leefgewoonten, we laten ze maar moeizaam los. We zijn het nou eenmaal gewend om volgens – meestal ongeschreven – regels te leven. Ze zijn ingegeven door de wetten van het sociaal verband. Hierbij kun je waarden zien als opvattingen over wat we binnen een samenleving of voor onszelf belangrijk vinden. Zorg om het milieu, goed onderwijs, respect voor elkaar en elkaars opvattingen, zorg om elkaar en zorg voor elkaar. Normen kun je zien als opvattingen over gedrag. Ben je beleefd, groet je de mensen op straat, sta je niet met je mobieltje aan je oor terwijl je aan het afrekenen bent… Vul maar aan. Per sociale groep kunnen normen nogal uiteenlopen en soms zelfs dwingend worden opgelegd. Alles wat buiten de groepsnorm valt kan op veroordeling van de groep rekenen. Hoe vaak hoor je niet afkeurend ‘zoiets doe je toch niet’, wanneer iemand in gebreke is gebleven en gedrag vertoont dat ongepast is volgens diezelfde ongeschreven regels. Die woorden appelleren aan het schuld- en schaamtegevoel van de ‘overtreder’. Die heeft iets enorm fout gedaan en zal dat weten ook. Hem wordt vakkundig de maat genomen.  Continue reading “Zoiets doe je niet – over normen en waarden – Column”

Uit het Dagboek van een Onbestorven Weduwe – 212

door Jet van Swieten

Mijn boosheid sijpelt weg. Nee, in een keer verdwijnen doet ze niet. Met het vinden van extra ontspanningsmogelijkheden verlaat ze druppelsgewijs mijn lichaam. Dat is geen onomkeerbaar proces. Wie de trekker overhaalt, vindt vuur en lichtontvlambaarheid. Wat opgestapeld lag, met scherpe vouwen dubbelgeslagen zwaar bovenop mijn maag, blijkt vloeibaar te zijn. Wat een bevrijding dat ze niet langer continu haar aanwezigheid kenbaar maakt en rammelt aan de ramen in een poging binnen te komen.

Continue reading “Uit het Dagboek van een Onbestorven Weduwe – 212”

Vijftien misvattingen over partners van mensen met niet-aangeboren hersenletsel

door Jet van Swieten

Zoals er heel wat misvattingen bestaan over mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en hun onzichtbare beperkingen, bestaan er ook heel wat misvattingen over hun partner. Na een beroerte, maar ook bij een hersenziekte, of na traumatisch hersenletsel, gaat de aandacht vooral uit naar de getroffene. Wanneer de getroffene vanuit het ziekenhuis of na revalidatie weer thuis is, zit de partner vooraan om de eerste signalen van de onzichtbare beperkingen op te vangen. Voor haar kunnen die beperkingen – die zich onder meer kunnen uiten in gedragsveranderingen, onhandigheid, een veranderde seksualiteit, vergeetachtigheid, depressie, apathie en meer – even onbegrijpelijk zijn als voor anderen uit de omgeving van het gezin. Zij moet er een weg in zien te vinden en een brug zien te slaan tussen haar getroffen partner en de omgeving . Dat is niet altijd gemakkelijk. Continue reading “Vijftien misvattingen over partners van mensen met niet-aangeboren hersenletsel”

Beperkt ziekte-inzicht en zelfoverschatting – een paar apart

door Jet van Swieten

Beperkt ziekte-inzicht en zelfoverschatting vormen een paar apart onder de onzichtbare beperkingen als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel. Ze springen niet meteen in het oog maar kunnen flink tegenwerken. Het zijn ingewikkelde beperkingen die moeilijk te herkennen zijn. De getroffene schat niet goed in welke invloed het letsel heeft op zijn functioneren. Daar bovenop komt dat hij niet in staat is goed uit te leggen welke uitwerking zijn beperkingen hebben. Het lukt hem niet zijn grenzen aan te geven en doet zich beter voor dan hij in werkelijkheid is. Continue reading “Beperkt ziekte-inzicht en zelfoverschatting – een paar apart”

Accepteren? Nou nee – Opnieuw leren leven met het avontuur dat NAH heet

door Jet van Swieten

Of het op toeval berust of niet, steeds vaker kom ik artikelen tegen of recensies van boeken die gaan over de verdrietige kant van het leven. Ze gaan over ziekte, verlies en rouw. Ze gaan over de kant van het leven die we allemaal graag zouden willen wegstoppen. We hebben er nooit mee om leren gaan, met de emoties waarmee verlies nou eenmaal gepaard gaat. Dat maakt ons eigenlijk ongeschikt voor rouw. We kunnen het niet handelen en lopen er het liefst voor weg. En dat terwijl partners – mantelzorgers – van iemand die te maken heeft met de beperkingen als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel, er met onze neus bovenop staan en er maar mee moeten zien te leven. Dit geldt uiteraard ook voor mensen van wie de partner op enige andere manier met de neus op het leven en zijn ellende wordt gedrukt. Continue reading “Accepteren? Nou nee – Opnieuw leren leven met het avontuur dat NAH heet”