De economie van liefdewerk – mantelzorg is goud waard

door Jet van Swieten

Naar aanleiding van een reactie op mijn artikel Zelfredzaamheid als toverwoord, werd ik nieuwsgierig naar de economische waarde van mantelzorg. Wat is de bijdrage van onbetaalde zorg aan langdurig zieken aan de Nederlandse economie. Met andere woorden, wat houdt de samenleving – of de overheid – over aan het aantal verrichte uren mantelzorg. Kortom: hoe waardevol is het werk van mantelzorgers.

Doorgaan met het lezen van “De economie van liefdewerk – mantelzorg is goud waard”

Zelfredzaamheid als norm maakt zwakkeren eenzaam

door Jet van Swieten

Het is de vraag of zelfredzaamheid, waarbij burgers meer dan voorheen zelf verantwoordelijk zijn voor hun leven, wel een werkbaar ideaal is. Zelfredzaamheid betekent in de praktijk dat ouderen bijvoorbeeld langer zelfstandig moeten blijven wonen en zelf hun huishouden en hulp moeten organiseren. Het betekent dat mensen met onzichtbare beperkingen als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel en hun partners soms zwaar overvraagd worden. Dat betekent dat mensen die hulp nodig hebben, eerst in hun eigen netwerk moeten kijken of er iemand is die kan helpen; kinderen, vrienden, buren worden erop aangesproken de handen uit de mouwen te steken voor kwetsbare medemensen, zonder te bezien of mensen er fysiek, psychisch of in termen van beschikbare tijd, dit ook daadwerkelijk kunnen opbrengen. Ook al is mantelzorg geen verplichting, gemeenten en zorginstellingen voeren de druk op familie in sommige gevallen hoog op. Doorgaan met het lezen van “Zelfredzaamheid als norm maakt zwakkeren eenzaam”

Gaan ziekenhuizen vallen? – Haal de markt uit de zorg

door Jet van Swieten

Wie een afgelopen week (31 oktober 2018) het Kamerdebat met de minister voor Medische Zorg Bruno Bruins heeft gevolgd, moet op zijn minst de koude rillingen over de rug zijn gelopen. In verband met het faillissement van de IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland en het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam, sprak deze minister over een stapel stenen. De mensen die het betreft – de patiënten, de ziekenhuismedewerkers, maar ook familie en mantelzorgers –, lijken even vergeten. De minister trok tijdens het debat in woord meermaals het boetekleed aan maar liet blijken dat de ziekenhuizen wat hem betreft als een baksteen kunnen vallen. Hij sprak van ‘kwalitatief goede zorg in de buurt’ maar vermeed termen als ‘goede ziekenhuiszorg’. Is het terecht als ik hieruit concludeer dat ziekenhuiszorg in de toekomst een schaars ‘product’ wordt en alleen nog bereikbaar voor mensen die kunnen beschikken over geld, een rijbewijs, een geschikte auto voor vervoer, of een uitstekend netwerk waarop iemand kan terugvallen om voor een behandeling gehaald en gebracht te worden. Het ziekenhuis in de buurt zal in de – nabije? – toekomst voor velen een schim zijn uit een ver verleden. Doorgaan met het lezen van “Gaan ziekenhuizen vallen? – Haal de markt uit de zorg”

Zorgsysteem loopt vast in bureaucratie en overbelaste mantelzorgers

door Jet van Swieten

Sinds de invoering van het nieuwe zorgsysteem, waarbij de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet langdurige zorg (Wlz) en Zorgverzekeringswet (Zvw) op de schop zijn gegaan, wordt steeds duidelijker dat de zorg is vastgelopen in een woud van bureaucratie en is gebaseerd op aannames die in de praktijk anders blijken uit te pakken. Zo loopt het bijvoorbeeld bij Jeugdzorg totaal niet goed, waardoor kinderen te lang op noodzakelijke hulp moeten wachten. De zorg moet opnieuw op de schop.
Onlangs trokken drie Brabantse ouderenbonden met een brandbrief aan de bel over wat zij bestempelen als een ‘systeeminfarct’ rond huisvesting en zorg voor ouderen. Het Eindhovens Dagblad berichtte hierover. Doorgaan met het lezen van “Zorgsysteem loopt vast in bureaucratie en overbelaste mantelzorgers”

Sluipend de mantelzorg ingezogen – Een bewustwordingsproces – Column

door Jet van Swieten

Het proces van partner naar mantelzorger voor je partner – of van zoon/dochter naar mantelzorger voor je ouder – is in de meeste gevallen niet een waarvan je je direct bewust bent. Misschien zijn er uitzonderingen. Er zijn mensen die direct begrijpen dat zij aan het begin staan van een langdurige tijd, geld en energie rovende klus en hebben de tegenwoordigheid van geest direct maatregelen te nemen om de mantelzorg zo te organiseren dat zijzelf ontlast worden en rekening houden met het leven dat zij leiden, inclusief baan. Nog voordat het sociale netwerk uit elkaar dreigt te vallen zien zij de mogelijkheid mensen uit de omgeving in stelling te brengen om samen de klus te klaren. Dit is het ideale beeld dat voor ogen moet hebben gestaan bij de beleidsmakers, toen zij de participatiesamenleving in elkaar zetten. Doorgaan met het lezen van “Sluipend de mantelzorg ingezogen – Een bewustwordingsproces – Column”